Cập nhật mức thu nhập mới năm 2026: làm bao nhiêu thì mất phụ thuộc, phải đóng bảo hiểm?

Từ năm 2026, một số quy định liên quan đến thu nhập, thuế và bảo hiểm tại Nhật Bản có sự thay đổi. Đặc biệt, đối với các bạn đang làm thêm, các mẹ đi làm theo visa gia đình (家族滞在) hoặc người đang là người phụ thuộc (扶養) của vợ/chồng, cần chú ý các mức thu nhập quan trọng dưới đây.

1. Các mốc thu nhập cần biết từ năm 2026

◆ 123 man yên/năm

Nếu vượt mức này:

・Có thể không còn được tính là người phụ thuộc để hưởng khấu trừ thuế.
・Tuy nhiên, tùy trường hợp vẫn có thể áp dụng khấu trừ đặc biệt dành cho vợ/chồng (配偶者特別控除).

◆ 130 man yên/năm

Đây là mức nhiều người quan tâm nhất.

Khi thu nhập vượt quá 130 man yên/năm:

→ Có thể không còn được hưởng chế độ bảo hiểm phụ thuộc của vợ/chồng (社会保険の扶養).

Khi đó, người lao động có thể phải tự tham gia bảo hiểm và tự đóng các khoản liên quan.

◆ 150 man yên/năm

Khi vượt mức này:

→ Khoản khấu trừ đặc biệt dành cho vợ/chồng (配偶者特別控除) bắt đầu giảm dần.

◆ 178 man yên/năm

Khi thu nhập đạt mức này:

→ Có thể phát sinh nghĩa vụ đóng thuế thu nhập (所得税).

◆ 201 man yên/năm

Khi vượt mức này:

→ Không còn được hưởng khấu trừ đặc biệt dành cho vợ/chồng (配偶者特別控除).

2. Chú ý: dưới 130 man chưa chắc đã được giữ bảo hiểm phụ thuộc

Nhiều người nghĩ “Thu nhập dưới 130 man yên thì chắc chắn vẫn được bảo hiểm theo chồng/vợ.”

Tuy nhiên, nếu đi làm và đáp ứng đủ các điều kiện sau:

✅ Làm từ 20 giờ/tuần trở lên
✅ Hợp đồng lao động từ 2 tháng trở lên
✅ Công ty có từ 51 nhân viên trở lên
✅ Không phải sinh viên

→ Có thể vẫn phải tham gia bảo hiểm xã hội của công ty, dù thu nhập chưa đạt 130 man yên.

3. Nếu phải tham gia bảo hiểm thì ảnh hưởng như thế nào?

Trường hợp tham gia bảo hiểm xã hội tại công ty

Chi phí phát sinh khoảng: 180.000～200.000 yên/năm.

Nhưng đổi lại sẽ có thêm quyền lợi:

✅ Tăng thời gian và mức hưởng lương hưu sau này
✅ Có thể nhận trợ cấp khi nghỉ ốm (傷病手当金)
✅ Có thể nhận trợ cấp sinh con (出産手当金)

Trường hợp tách bảo hiểm do vượt 130 man yên

Nếu không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội qua công ty, có thể phải tham gia:

Bảo hiểm xã hội tại công ty: Khoảng 220.000～240.000 yên/năm

Hoặc: Bảo hiểm y tế quốc dân (国民健康保険): Khoảng 270.000～300.000 yên/năm

(Mức thực tế phụ thuộc vào địa phương, thu nhập và hoàn cảnh gia đình.)

4. Muốn tăng thu nhập nhưng hạn chế phát sinh bảo hiểm?

Có thể cân nhắc làm dưới 20 giờ/tuần hoặc làm tại công ty có dưới 51 nhân viên

Nếu muốn giữ quyền lợi:

✅ Muốn tiếp tục là người phụ thuộc về thuế
→ Nên chú ý mức thu nhập khoảng 123 man yên/năm trở xuống.

✅ Muốn giữ bảo hiểm phụ thuộc của vợ/chồng
→ Cần chú ý mức 130 man yên/năm và điều kiện làm việc thực tế.

5. Lưu ý quan trọng với người có visa gia đình (家族滞在)

Người đang có visa gia đình thông thường chỉ được phép làm thêm tối đa: 28 giờ/tuần (nếu đã được cấp phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú – 資格外活動許可 / tem 28h). Dù thu nhập chưa vượt các mốc trên, nếu làm quá số giờ cho phép có thể ảnh hưởng đến tình trạng lưu trú tại Nhật.

Việc lựa chọn số giờ làm và mức thu nhập không chỉ liên quan đến tiền lương nhận được, mà còn ảnh hưởng đến thuế, bảo hiểm, lương hưu (nenkin), quyền lợi gia đình, việc gia hạn hay chuyển đổi visa sau này. Vì vậy, trước khi tăng giờ làm hoặc nhận thêm công việc, nên kiểm tra kỹ cả quy định về thuế, bảo hiểm và visa.

FSO Translation – Dịch thuật tiếng Nhật tại Nhật. Chuyên dịch: bằng cấp, giấy kết hôn, giấy khai sinh, giấy tờ thai sản, miễn giảm thuế,… Giá từ ¥1,000~. Liên hệ ngay